Cydonia oblonga – Pigwa zwyczajna

Cydonia oblonga – pigwa pospolita, znana również jako pigwa pospolita, to drzewo liściaste lub większy krzew pochodzący z południowo-zachodniej Azji. Pochodzi z Iranu, Turcji i Kaukazu, gdzie rośnie na nasłonecznionych zboczach i w dolinach rzecznych. Jest uprawiana od ponad 4000 lat. W starożytnej Grecji była poświęcona bogini miłości Afrodycie i podawana na weselach. Słowo „marmolada” pochodzi od portugalskiego słowa „marmelo”, oznaczającego pigwę. W maju na gałęziach rozwijają się duże, różowobiałe kwiaty o średnicy 4–5 cm, przypominające kwiaty dzikiej róży, które przyciągają pszczoły. Jesienią dojrzewają duże, żółte owoce o intensywnym zapachu jabłka, cytryny i róż.

Owoce mają kształt jabłek lub gruszek i mierzą od 8 do 12 cm. Mają delikatny szary meszek na skórce, który można zetrzeć ręką. Surowe są twarde, gorzkie i cierpkie, więc nie nadają się do spożycia na świeżo. Po ugotowaniu stają się słodko-kwaśnym, miodowo-aromatycznym przysmakiem, który delikatnie szczypie w ustach i zmienia kolor na piękny pomarańczowy do czerwonego. Są używane do robienia dżemów, galaretek, kompotów, soków i win. Piecze się je w ciastach, podaje z mięsem i robi z nich ser pigwowy, który kroi się w kostkę i podaje z serem. Jeden dojrzały owoc pachnie w całym pomieszczeniu, dlatego wcześniej był umieszczany w szafach wśród prania. Liście są owalne, ciemnozielone na górze i szaro-filcowe od spodu. Drzewo ma niską, rozłożystą koronę z zakrzywionymi gałęziami. Nadaje się jako roślina soliterowa w ogrodzie lub na tarasie. W naszych warunkach uprawia się je głównie w ogrodzie. Młode rośliny można uprawiać przez kilka lat w dużym pojemniku na tarasie. Zdjęcie poglądowe.

Siedlisko i gleba:

Pigwa potrzebuje pełnego słońca i ciepłego miejsca, osłoniętego od silnych wiatrów. Gleba powinna być głęboka, przepuszczalna, bogata w próchnicę i lekko kwaśna do obojętnej. Dobrze rośnie również na cięższych glebach. Stała wilgoć jest szkodliwa dla korzeni. Na glebach silnie wapiennych liście żółkną.

Zastosowanie i lokalizacja:

Pigwa najlepiej rośnie w otwartym gruncie w ogrodzie, gdzie osiąga pełną wielkość i najintensywniej owocuje. Można ją uprawiać na tarasie lub balkonie przez kilka lat w głębokim pojemniku o pojemności 40-60 litrów. Nie nadaje się do stałej uprawy w szklarni ani mieszkaniu, ponieważ wymaga mroźnej zimy.

Sadzenie:

Posadź pigwę wiosną lub jesienią w dołku dwa razy szerszym niż bryła korzeniowa. Wymieszaj z glebą dojrzały kompost. Po posadzeniu obficie podlej drzewo i rozłóż warstwę ściółki wokół pnia. Zachowaj odstęp 3-4 m między drzewami. Przywiąż młode drzewko do podpory, aby rosło prosto.

Opatrunek:

Podlewaj pigwę regularnie przez pierwsze 2 lata po posadzeniu, aby zapewnić jej dobre ukorzenienie. Dorosłe drzewo może przetrwać krótkie okresy suszy. Potrzebuje dużo wody podczas zawiązywania owoców, w przeciwnym razie pozostaną one drobne. Podlewaj częściej w pojemniku, ponieważ podłoże szybko wysycha.

Wilgotność:

Roślina dobrze znosi normalną wilgotność powietrza w naszych ogrodach. Zraszanie nie jest konieczne. Najlepiej rośnie w przewiewnym i słonecznym miejscu, gdzie liście szybko wysychają.

Nawożenie:

Wiosną należy dodać do korzeni dojrzały kompost lub nawóz do drzew owocowych. Drugą dawkę można podać wczesnym latem. Od sierpnia należy zaprzestać nawożenia, aby gałęzie dojrzały przed zimą. Zbyt duża ilość azotu sprzyja wzrostowi liści kosztem owoców.

Temperatura:

Drzewo najlepiej rośnie w ciepłe lata, w temperaturze 20–30°C. Nie przeszkadzają mu mroźne zimy. Do prawidłowego dojrzewania owoców potrzebuje długiego i ciepłego lata.

Cięcie i konserwacja:

Drzewo praktycznie nie wymaga przycinania. Pod koniec zimy należy usunąć suche, połamane lub krzyżujące się gałęzie. Zbyt gęsta korona może łatwo ulec przerzedzeniu. Owoce zawiązują się na końcach zeszłorocznych pędów, dlatego nie należy nadmiernie skracać gałęzi.

Zimowanie i mrozoodporność:

Pigwa pospolita wytrzymuje mrozy do -25°C. Kwiaty mogą przemarzać podczas późnowiosennych przymrozków. Młode drzewka należy chronić warstwą ściółki wokół pnia przez pierwsze 2 zimy. Rośliny w doniczce należy ustawić przy południowej ścianie domu i owinąć doniczkę jutą. Można je również przenieść do chłodnego garażu, w którym panuje temperatura od 0 do 5°C.

Wysokość, wzrost i spadek:

W naszych warunkach drzewo dorasta do wysokości 3-5 m i szerokości 3-4 m. W pojemniku osiąga wysokość 1,5-2,5 m. Rośnie umiarkowanie szybko. Jesienią liście żółkną i opadają. Owoce zbiera się wcześniej.

Zapylanie i owoce:

Kwiaty są zapylane przez pszczoły i inne owady. Pigwa jest samopylna, dlatego owocuje nawet jako pojedyncze drzewo. Jednak druga odmiana zaowocuje większą ilością owoców. Owocem jest żółta niełupka o długości 8-12 cm, dojrzewająca w październiku. Wewnątrz znajdują się liczne brązowe nasiona. Pierwsze owoce pojawiają się 3-5 lat po posadzeniu.

Reprodukcja:

Pigwę rozmnaża się przez sadzonki wyrastające wokół pnia lub przez okulizację. Odmiany rozmnaża się przez szczepienie lub szczepienie. Można ją również rozmnażać przez sadzonki letnie, stosując ukorzeniacz. Nasiona wysiewa się na zewnątrz jesienią lub wiosną po zimowej stratyfikacji w chłodnym miejscu. Siewki owocują później, a owoce mogą być gorszej jakości.

Szkodniki i choroby:

Drzewo jest sporadycznie atakowane przez plamistość liści, moniliozę lub mączniaka prawdziwego. Najgroźniejsza jest zaraza jabłoni, która powoduje, że gałęzie czernieją i zasychają. Należy natychmiast usunąć i spalić porażone części. Wśród szkodników występują mszyce i parch jabłoni. Najlepszym sposobem zapobiegania jest przewiewne stanowisko i równomierne podlewanie.

Zastosowanie owoców:

Owoce należy zbierać w październiku, przed pierwszymi przymrozkami, gdy są jeszcze jędrne i żółte. Po 2-4 tygodniach przechowywania w chłodzie miękną i stają się jeszcze bardziej aromatyczne. Przed przetwarzaniem należy je oczyścić z puchu, usunąć gniazda nasienne i pestki. Po ugotowaniu mają słodko-kwaśny smak i aromat. Nadają się do marmolady, galaretki, kompotu, soku, wina i sera pigwowego. Piecze się je w ciastach i podaje z mięsem. Można je również suszyć lub używać do aromatyzowania herbaty.

Stosując się do tych wskazówek, uzyskasz zdrowe i niewymagające drzewo, które wiosną ozdobi ogród różowymi i białymi kwiatami, a jesienią odwdzięczy się pachnącymi żółtymi owocami.